نگاهی به شیمی

یک ستون کروماتوگرافی گازی مویین یا ستون gc مویین در ساده‎ ترین فرم خود از دو قسمت شکل یافته است یعنی لوله ی موئین و فاز ساکن . سیلیکای جوش خورده و فولاد ضد زنگ مواد اصلی به شمار می روند که در ساخت لوله ها استفاده می شوند . فاز های ساکن فراوانی وجود دارند . اکثرا پلیمرهای پایدار حرارتی با وزن مولکولی بالا به صورت مایعات یا چسب ها می باشند . متداول ترین فاز های ساکن این نوع پلیمر ها عبارت می باشند از پلی سیلوکسان ها ( اغلب اوقات به نادرستی سیلیکون ها نامیده می شوند ) و پلی اتیلن گلایکول ها . شکل دیگری از فاز های ساکن که بسیار مرسوم می باشند عبارتند از ذرات متخلخل و کوچک تشکیل شده از پلیمر های زئولیت ها ( به عنوان مثال آلومینا ، غربال های مولکولی ) .

نحوه ی انتخاب یک ستون gc مویین

گام اول – انتخاب یک فاز ساکن

یک فاز ساکن مهم ترین گام در انتخاب یک ستون gc است ، چون گزینش پذیری یا قابلیت ستون gc در تفکیک قسمت های گوناگون نمونه را تعیین می کند . یک فاز ساکن فیلمی است که از نظر شیمیایی به دیواره ی داخلی یک ستون موئین متصل یا روی آن روکش گذاری شده است و باید بر پایه ی نوع عملی که بایستی صورت گیرد ، مورد گزینش واقع شود . اختلاف های موجود در خصوصیات شیمیایی و فیزیکی ذرات آلی تزریق شده و تعاملات آن ها با فاز ساکن بنیاد فرآیند جداسازی محسوب می شوند . هنگامی که قدرت تعامل های فاز ساکن – آنالیت برای دو ذره به  صورت بارزی فرق داشته باشد ، یک ذره به نسبت دیگری به مدت طولانی تری حفظ می شود . مدت زمانی که آن ها در ستون gc حفظ می شوند ( زمان بازداری ) مقیاسی برای این تعامل های فازی – آنالیتی به شمار می رود .

گام دوم : هویت ستون gc

طیف فعلی قطر داخلی ستون gc مویین موجود از نظر تجاری امکان تعادل بین دو فاکتور را مهیا می کند یعنی : کارایی ( تعداد صفحات به صورت نظری ) و ظرفیت نمونه ( مقداری از هر جزء یک نمونه که داخل ستون می تواند استفاده شود بدون بروز بیش از حد بار گذاری ) . بهینه سازی یکی از این فاکتور ها نیازمند قربانی کردن یکی دیگر است . هویت ایده آل برای یک کاربرد خاص به نیاز های تحلیلی مورد نظر وابسته است .

گام سوم : ضخامت فیلم

اکثر ستون های دارای هویت 0.25 میلی متری یک ضخامت فیلم 0.25 یا 0.50 میکرو متری دارند . بسته به کاری که بایستی انجام شود ، ضخامت بهینه ی فیلم ممکن است فرق داشته باشد .
کاهش ضخامت فیلم
مزایای کاهش ضخامت فیلم عبارتند از پیک های تیز تر ( که ممکن است رزولوشن را افزایش دهد ) و کاهش عمل bleeding ( دست رفتن فاز ساكن از درون ستون ) . هر دوی این مزایا سیگنال به پارازیت را بالا می برند .
افزایش ضخامت فیلم
مزایای آن عبارتند از کاهش تعامل بین لوله – آنالیت و افزایش ظرفیت نمونه . معایب آن عبارتند از افزایش پهنای پیک ( که ممکن است باعث کاهش رزولوشن شود ) .

گام چهارم : طول ستون gc

معمولا یک ستون 30 متری بهترین تعادل رزولوشن ، زمان آنالیز و فشار لازم راس ستون را مهیا می کند . داده ها در جدول 4 نشان داده شده اند . کاربرد های به خصوص ممکن است نیاز به طول ستون gc متفاوتی داشته باشند .
ستون های بلند تر
ستون های بلند تر رزولوشن بیشتری را به دست می دهند ولی فشار پشتی را بالا میبرند . بایستی تاکید داشت که دو برابر کردن طول ستون gc هرگز به معنای دو برابر شدن رزولوشن نخواهد بود ( رزولوشن تنها طبق جذر مربع طول ستون افزایش می یابد ) .
ستون های کوتاه تر
ستون های کوتاه تر هنگامی که رزولوشن عالی مورد نیاز باشد پیشنهاد می شوند ، به عنوان نمونه برای اهداف جداسازی صفحه ای یا برای نمونه های ساده تری که اجزای آن ها از نظر طبیعت شیمیایی مختلف است .